Stanisław Kleryka

Stanisław Kleryka był polskim poetą renesansowym, uważanym za pioniera poezji renesansowej w Polsce. Urodził się przed 1504 r. w Bochni i pochodził ze średnio zamożnej rodziny mieszczańskiej. Jego ojciec – także Stanisław – był rajcą miejskim. Po ukończeniu szkoły parafialnej w Bochni rozpoczął studia wyższe na Akademii Krakowskiej od 1519 r., gdzie miał okazję poznać humanistów Andrzeja Frycza Modrzewskiego, Mikołaja Reja i Stanisława Hozjusza.

W 1529 r. związał się z dworem królewskim Zygmunta Starego i otrzymał stanowisko kapelana i dyrygenta nadwornej kapeli. Jego służba królowi zaowocowała nadaniami: probostwem kolegiaty w Małogoszczu (1538), prepozyturą mansjonarzy w Wieliczce (1543) i probostwem w Krakowie oraz prepozytura kolegiaty wiślickiej (1546). W 1538 r. sprowadził do Krakowa swojego siostrzeńca Łukasza Górnickiego, późniejszego autora Dworzanina polskiego.

Jego poezja zaliczana jest do najpiękniejszych polskich liryków politycznych. Według Henryka Barycza to jemu, a nie Rejowi, powinno przysługiwać mianojca nowożytnej poezji polskiej. Jako dworzanin królewski pisał utwory panegiryczne i wiersze o współczesnych wydarzeniach; jego wiersze w języku polskim pisane były regularnym sylabowcem.

Najważniejsze utwory to O powyższeniu Zygmunta Augusta królewicza na Księstwo Wielkie Litewskie (1529) i O powyższeniu tegoż Zygmunta Augusta królewicza na Królestwo Polskie (1530); Na wesele królowej Izabelli (1539). Do dorobku należał również Fortuna, powstala w 1539, obszerny zbiór wróżb i przepowiedni, który cieszył się popularnością w XVII i XVIII wieku. Wspomniane utwory o autorstwie niepewnym to Cantiones due de electione incliti Regis Polonie Sigismundi secundi Augusti primi polonicum. Psalm Dawidów LXX, przekł. polski W Tobie Panie, nadzieję mam (1556) podpisany inicjałami „S.K.”, przypisywany był także Kleryce lub Karnkowskiemu.

Stanisław Gąsiorek zmarł prawdopodobnie na początku 1562 r. (przed 4 lutego). Jego poezja, zaliczana do najpiękniejszych liryków politycznych, była podstawą późniejszych ocen Renesu.